Kwaliteitszorgsystemen

In oktober 2007 heeft de HBO-raad het Brancheprotocol kwaliteitszorg onderzoek(BKO) 2009-2015 vastgesteld waarin wordt uitgegaan van drie lagen: de interne kwaliteitszorgsystemen van de instellingen, de externe validatie van de interne systemen en een landelijke monitoring. Wat betreft de interne kwaliteitszorg van het onderzoek kunnen de hogescholen, binnen het kader van het BKO,  een eigen kwaliteitszorgsysteem inrichten.

Pilots

In de aanloopfase naar het BKO zijn verschillende pilots uitgevoerd met uiteenlopende methodieken. De eindrapportages van deze pilots vindt u hier.

ArtEZ

Bij ArtEZ, Hogeschool voor de kunsten, heeft men het kwaliteitszorgsysteem voor lectoraten geïntegreerd in het kwaliteitszorgsysteem voor onderwijs Digitale Opleidingsportfolio's (DigOport). In dit kader is onder meer het interne kwaliteitszorgsysteem voor lectoraten inhoudelijk verder ontwikkeld, zijn kwaliteitscriteria en beoordelingsprocedures ontwikkeld die zijn afgestemd op het kunstendomein, en is een protocol opgesteld voor de externe beoordeling van lectoraten.

Drie randvoorwaarden bij de ontwikkeling van dit systeem waren:

-          aansluiten bij algemene randvoorwaarden voor accreditatie;

-          integreren met accreditatie voor onderwijs;

-          web-based.

Avans Hogescholen en Hogeschool Zuyd

Avans Hogescholen en Hogeschool Zuyd hebben gedurende de pilot meerdere deelsystemen ontwikkeld: twee wijzen van audit en visitatie voor lectoraten, en kwaliteitsmaatstaven en beoordelingsprocedures voor onderzoek en publicaties. De audit- en visitatiesystematiek heeft onder meer een vragenlijst en een beoordelingsprotocol opgeleverd, waarin geredeneerd is vanuit de specifieke positie die de lectoraten in de beide instellingen innemen. Om kwaliteitsmaatstaven te formuleren is een literatuurstudie verricht en een tabel ontwikkeld waarin criteria zijn opgenomen die betrekking hebben op het onderzoeksvoorstel, het onderzoek, de uitwerking van onderzoek  en de onderzoeksrapportage. Op basis hiervan is een schets gemaakt van een methode die binnen het hbo kan worden gehanteerd bij de beoordeling van praktijkgericht onderzoek en publicaties.

Fontys Hogescholen, Haagse Hogeschool  en Hogeschool Utrecht

Fontys Hogescholen, Haagse Hogeschool  en Hogeschool Utrecht hebben met de methodiek sci_Quest verschillende kwaliteitszorginstrumenten ontwikkeld. Deze methodiek is oorspronkelijk ontwikkeld om de performance van wetenschappelijk onderzoek in haar maatschappelijke context te bepalen. Gedurende de pilot is een vertaalslag gemaakt naar de kwaliteitszorg voor het toegepaste onderzoek in het hbo.

De sci_Questmethodiek is sterk missiegedreven en gericht op de buitenwereld. Het evaluatiesysteem kent grofweg vier onderdelen: de onderzoekseenheid stelt een zelfevaluatie op aan de hand van domeinen, stakeholders worden gevraagd naar hun ervaringen met het onderzoek, de onderzoekseenheid schrijft aan de hand van de geleverde input een zelfreflectie en een externe commissie beoordeelt de werkzaamheden en toekomstperspectieven van de onderzoekseenheid

Deze pilot heeft verschillende producten opgeleverd, zoals een inleiding op de wijze waarop de methodiek sci_Quest kan worden ingezet voor het toegepaste onderzoek van een hogeschool, een referentiekader, en een procesgang.

De methode sci_Quest is inmiddels door een brede landelijke projectgroep door ontwikkeld tot Evaluating Research in Context (ERiC). Hier vindt u meer informatie over werkwijze, bijeenkomsten en projecten.

Hanze Hogeschool

In deze pilot heeft Hanze Hogeschool, in samenwerking met Wageningen UR, een instrument ontwikkeld waarmee meer zicht ontstaat op succesfactoren die van belang zijn voor de effectiviteit van een lectoraat en/of kenniskring en de meetbaarheid daarvan. Hierbij is een meervoudig perspectief gehanteerd: Individu, organisatie en netwerk. Er is een lijst met indicatoren ontwikkeld, en een lijst met vragen.

De ontwikkelde methodiek past binnen de kaders van de kwaliteitszorgbenadering binnen Hanze Hogeschool:

• Resultaatmeting: het vaststellen van prestaties door het benoemen van prestatie-indicatoren en het opnemen van resultaten in een managementdashboard;
• Kwaliteitsmeting: instrumenten om de mening van stakeholders (studenten, medewerkers, werkveld) te inventariseren;
• (Zelf)evaluatie en audits: interne evaluatie en positiebepaling volgens vastgestelde methodiek.